Sorgulamaya Sokrat tarzı yaklaşım, muntazam, düşünceye dayalı konuşma uygulamasını temel alır. Yunan eski filozofu/öğretmeni Sokrates, düşünmeye dayalı sorgulamanın muntazam uygulamasının, öğrencilerin fikirleri mantıklı bir biçimde incelemelerini ve bu fikirlerin geçerliliğini belirlemelerini sağladığına inanıyordu. Bu teknikte, öğretmen öğrencilerle konuşmaya dahil olmak için, konuyu umursamadığını itiraf eder. Bu ‘hareketli sessizlik’ ile öğrenci konuyla ilgili olası tüm bilgileri geliştirir.
Sokratik sorgulama tekniği, fikirleri derinlemesine incelemenin bir yoludur. Tüm seviyelerde kullanılabilir ve tüm öğretmenler için yararlı bir araçtır. Bir ünite ya da proje içinde farklı noktalarda kullanılabilir. Sokratik sorgulama kullanarak, öğretmenler öğrencilerinde bağımsız düşünmeyi geliştirebilir ve öğrendikleri şeylerin aitliğini onlara verebilirler. Öğrenciler içeriği kendi düşünmeleri ve çevrelerindekilerin düşünmeleri aracılığıyla düşünürken, görüşürken, tartışırken, değerlendirirken ve analiz ederken, üst düzey düşünme becerileri mevcuttur. Öğrenmenin tamamen yeni bir yüzü olabileceği için, bu tür sorular hem öğretmen hem de öğrencinin tarafında biraz pratik gerektirebilir.
Sokratik Sorgulamayı Kullanmaya Yönelik İpuçları:
• Konuşmaya anlam ve yön veren anlamlı sorular planlayın.
• Bekleme zamanı kullanın: öğrencilere cevap vermeleri için en az otuz saniye verin.
• Öğrencilerin cevapları üzerinde iz sürün.
• Araştırmaya yönelten sorular sorun.
• Tartışılan kilit noktaları, düzenli aralıklarla yazıda özetleyin.
• Mümkün olduğunca fazla öğrenciyi tartışmaya çekin.
• Öğrencilerin, öğretmenin ortaya attığı araştırmaya yönelten sorular aracılığıyla bilgileri kendi kendilerine keşfetmelerine izin verin.
Sokratik Sorgulama Örneği
Bu sorgulama diyoloğu, üniteye başlandıktan sonra ilerlerken gerçekleşir:
Öğretmen: Küresel iklimimize ne oluyor?
Ahmet: Daha da ısınıyor.
Öğretmen: Isındığını nereden biliyorsunuz? Cevabınızı desteklemek için hangi kanıtlarınız var?
Ahmet: Sürekli haberlerde. Eskiden olduğu kadar soğuk olmadığını hep söylüyorlar. Bu rekor sıcaklık günlerini geçiriyoruz.
Öğretmen: Başka kimse bu tür bir haber duydu mu?
Onur: Evet. Bunu gazetede okudum. Sanırım buna küresel ısınma diyorlar.
Öğretmen: Küresel ısınmayı haber spikerlerinden öğrendiğini mi söylüyorsun? Küresel ısınmanın gerçekleştiğini bildiklerini mi varsayıyorsun?
Yasemin: Bunu ben de duydum. Korkunç. Kuzey kutbundaki buzullar eriyor. Hayvanlar yurtlarını kaybediyorlar. Sanırım haber spikerleri bunu, konuyu araştıran bilim adamlarından öğreniyorlar.
Öğretmen: Eğer durum buysa ve bilim adamları haber spikerlerine söylüyorsa, bilim adamları nereden biliyor?
Cem: İklimi ölçmek için araçları var. Dünyanın sıcaklığını ölçen araştırmalar yapıyorlar.
Öğretmen: Sizce bilim adamları bunu ne kadar süredir yapıyor?
Kerem: Muhtemelen 100 yıldır.
Emre: Belki ondan biraz daha fazla.
Öğretmen: Aslında, yaklaşık 140 yıldır inceleniyor. Yaklaşık 1860’lardan beri.
Yasemin: Yaklaştık.
Öğretmen: Evet. Nereden bildiniz?
Kerem: Sadece aletlerin var olduğu ve bilim adamlarının bu şekilde iklimi ölçme araçlarının olduğu zaman olduğunu hesap ettim.
Öğretmen: O zaman, bu grafikte son 100 yılın iklimine bakarak, dünyanın iklimi hakkında ne söyleyebiliriz?
Pelin: 20’nci yüzyıl önceki yüzyıllardan çok daha sıcak hale gelmiştir.
Öğretmen: Niçin olduğu konusunda hipotez kurabilir miyiz?
Pelin: Tek kelime: kirlilik
Öğretmen: Kirliliğin sıcaklığın yükselme sebebi olduğunu söylerken, neyi varsayıyorsun?
Yasemin: Arabalardan çıkan karbondioksit kirliliğe sebep olur ve fabrikalardaki kimyasallar.
Kaan: Saç spreyi, tehlikeli kimyasalların atmosfere girmesine sebep olur.
Öğretmen: Tamam. Şimdiye kadar tartıştıklarımızı gözden geçirmek için bir dakika ayıralım.
Sokratik bir semineri uygulama halinde görmek için, Edebiyat e-Çemberler ünite planına bakın.
Popularity: 27%
